جامعه و پژوهش

جامعه شناسی برای زندگی

جامعه و پژوهش

جامعه شناسی برای زندگی

جامعه و پژوهش

معرفی و خلاصه کتاب: جنس دوم

علی محمدزاده | دوشنبه, ۲۷ خرداد ۱۳۹۲، ۰۲:۴۳ ق.ظ

جنس دوم

خلاصه و نقد کتاب

عنوان کتاب: جنس دوم

نویسنده: سیمون دوبوار

مترجم: قاسم صنعوی

سال نشر: 1385

انتشارات: توس؛ تهران

سیمون دوبوار در کتابش ابتدا به محدودیت های زیست شناختی زنان اشاره می کند. سپس به این می پردازد که این محدودیت ها اگرچه مهم اند، اما نمی توانند عامل انقیاد زن توجیه شوند. سپس به دوران زن سالاری در تاریخ می پردازد. البته معتقد است که باوجود الهه بودن زن، او از حقوق اجتماعی محروم بوده است. بعد به این می پردازد که قبل از دوران سرمایه داری زن کلا موجودی پست بود و پس از آن، زن تنها مایه احترام بود. بعد از صنعتی شدن و ورود زن به کارگاه ها، وضع او به شدت رقت انگیز می شود. در ادامه به جنبش حق رای اشاره میکند و بعد به این می پردازد که علت عقب ماندگی زنها، کهتری آنها در تاریخ بوده است. پس از آن است که خواست های زنان را مطرح میکند. در ادامه کار خانه داری را زیر سوال می برد. او می گوید زن با ازدواج رعیت مرد می شود. سپس می گوید به واقع زنها از تماس جنسی در ازدواج لذت نمی برند. به نظر دوبوار ازدواج زن را نابود می کند و استعدادهای او را به فنا می دهد. دوبوار سپس به مادری می پردازد و اینکه جلوگیری از سقط جنین موجب تولد فرزندان زجر کش می شود. به نظر دوبوار چیزی که به آن غریزه مادری می گویند، اساسا پدیده ای اجتماعی است و می تواند وجود نداشته باشد. سپس به آرایش و لباس اشاره می کند و می گوید جامعه از زن می خواهد خود را یک شیء جنسی ببیند. علاوه بر پوشش و آرایش، یکی دیگر از بیگاریهایی که اجتماع به زن تحمیل می کند دید و بازدید است. او باید به بهترین وجه پذیرایی کند؛ ظرفهای کریستال خود را به معرض نمایش بگذارد و... . سپس به بردگی زن در روسپی گری می پردازد و البته می گوید در واقع این روسپی گری هم مانند ازدواج نوعی معامله است. او در بحثش از زن مستقل می گوید این حقوق اگر با استقلال اقتصادی همراه نباشد فایده ای ندارد. او با اشاره به وظایف مادری که بصورت سنتی بر عهده زن گذاشته شده است اشاره می کند که زن مستقل امروزه بین منافع حرفه‌ای و امیال طبیعی‌‌اش دوپاره شده است. درباره زن و هنر نیز نویسنده معتقد است هنر تنها به زنان کمک می کند که خودشان را به نمایش بگذارند و نارسیسمشان را بروز دهند. او در رابطه با نظام تعلیم و تربیت معتقد است تمام آموزشهای زن توطئه‌ای است که راه‌های طغیان را بر او ببندند. در پایان نویسنده دنیای برابر را دنیایی می داند که در آن هیچ مرزی ناشی از طبقه یا جنسیت به وجود نیاید.

خلاصه کامل کتاب را از اینجا دریافت کنید.

  • علی محمدزاده

معرفی کتاب: در پایتخت فراموشی

علی محمدزاده | دوشنبه, ۲۷ خرداد ۱۳۹۲، ۰۲:۱۷ ق.ظ

در پایتخت فراموشی

معرفی کتاب

عنوان کتاب: در پایتخت فراموشی

نویسنده: محمدحسین جعفریان

سال نشر: 1391

انتشارات: سوره مهر؛ تهران

حسین جعفریان از آن مشهدی هایی است که ازشان خوشم می آید: لحن بی تعارف، ساده و صمیمی او وادارت می کند صفحات کتاب را یکی پس از دیگری ورق بزنی. جعفریان در کتابش ماجرای سفرش به افغانستان و ایالت پنجشیر را شرح می دهد. ماجرا از این قرار است که به مناسبت سالگرد شهادت احمد شاه مسعود (یا به قول افغانی ها آمر صاحب)، دولت افغانستان مراسمی در کابل ترتیب داده است که جعفریان نیز یکی از مهمانان این همایش است. جعفریان در خلال سفرنامه اش، توضیحات مفصلی راجع به گذشته افغانستان و اتفاقات آن می دهد و از تجربه های سالهای سال حضورش در افغانستان می گوید. یکی از شیرینی های «در پایتخت فراموشی»، بخش هایی است که نویسنده مکالمات خود با برادران افغان را به همان لهجه شیرین افغانی می نویسد. لهجه افغانی از این بابت برای خواننده ایرانی زیباست که در آن برخی واژگان یکسان معانی متفاوتی دارند؛ مثلا واژه «مرتکه» در کشور افغانستان برای احترام به افراد و شخصیت ها به کار می رود، در حالی که در ایران توهین محسوب می شود.

در این سفر بهروز افخمی- فیلمساز و نماینده مجلس- جعفریان را همراهی می کند و جعفریان در سفرنامه اش خاطرات زیبای گپ و گفت هایش با جعفریان را خیلی جذاب و خواندنی نقل می کند.

اما لطف دیگر خواندن کتابهایی از این دست که راجع به مردم افغانستان نوشته شده اند، برای خواننده ایرانی لازم است؛ چرا که باید در مورد کشوری که هم زبان ماست و تعاملات فرهنگی بسیاری با مردمان آن سرزمین داریم، مطالب بیشتری بدانیم. بویژه آنکه ما ایرانیها افغانیها را تنها در حد کارگران طبقه پایین می شناسیم و از هویت تاریخی آنها و سرزمین شان غافلیم و همین غفلت عامل اساسی بی حرمتی هایی است که متاسفانه از سوی مردم ایران نسبت به مهمانان افغان می بینیم. ناگفته نماند که در وضعیت نامطلوب افغانها در ایران- چه اقتصادی و چه فرهنگی- مسئولین امر ذی تقصیر اند.

توصیه می کنم هر چه زودتر این کتاب را بخرید و از خواندنش لذت ببرید. 

  • علی محمدزاده

معرفی کتاب: شخم در مزرعه

علی محمدزاده | دوشنبه, ۹ ارديبهشت ۱۳۹۲، ۰۴:۲۶ ب.ظ

شخم در مزرعه

معرفی کتاب

عنوان کتاب: شخم در مزرعه

نویسنده: محسن حسام مظاهری

سال نشر: 1389

انتشارات: آرما؛ اصفهان

محسن حسام مظاهری، در نشریه­ی هابیل سلسله مقالاتی نسبتا جنجالی در باب دفاع مقدس و با نگاه جامعه شناختی می­نوشت که حالا هم­این مقالات را ویرایشی کرده است و در کتابی تحت عنوان «شخم در مزرعه» منتشر نموده است.

محسن حسام در این کتاب می­گوید بعد از انقلاب و کشته شدن متفکرین انقلاب اسلام، رویکرد عقلانی به انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به کناری رفت و رویکرد احساسی جای آن را گرفت. محسن حسام که این روند را یکی از مسائل اساسی جمهوری اسلامی می­داند، بر این عقیده است که «تا کی از جنگ سرودن؛ بس نیست»؟

  • علی محمدزاده

معرفی کتاب: حجاب بی‌ججاب

علی محمدزاده | يكشنبه, ۱۱ فروردين ۱۳۹۲، ۰۷:۱۹ ب.ظ


حجاب بی حجاب

معرفی کتاب

عنوان کتاب: حجاب بی‌ججاب

نویسنده: محمدرضا زائری

سال نشر: 1390

انتشارات: آرما؛ اصفهان

محمدرضا زائری در «حجاب بی حجاب» بی‌حجاب و بی‌پرده از برخوردهای سطحی و سیاسی با مسئله‌ی حجاب می‌گوید و خیلی صریح از «گشت ارشاد» انتقاد می‌کند. زائری معتقد است فضای استثنایی اول انقلاب موقعیتی داشت که الزام عمومی به حجاب را پذیرفت؛ اما پس از آن باید کار فرهنگی و آموزشی در زمینه‌ی حجاب اسلامی صورت می‌گرفت که انجام نشد و در عوض به تا دلت بخواهد حرف زده شد و شعار داده شد و به موضوع فرهنگیِ حجاب سیاسی نگاه شد؛ دریغ از این‌که محتوایی متناسب با انقلاب اسلامی و اقتضائات حکومت جمهوری اسلامی تولید شود. اضافه کنید به همه‌ی این‌ها تهاجم و شبیخون فرهنگی دشمن را.

وی در بخشی از کتاب پرسشی منطقی از امامان جمعه و علما می‌پرسد و آن این‌که «آیا در کنار مشکلاتی همچون بدحجابی و دختربازی و فیلم‌های هالی‌وودی و شبکه‌های ماه‌واره‌ای و رابطه‌ی محرم و نامحرم و چاپ مطلبی در نشریه‌ای دانش‌جویی و قضا شدن نماز صبح و توهین به روحانیت و ... که معتقدیم هیچ‌یک، بی‌اهمیت و ناچیز نیست، مشکلات بی‌اهمیت و ناچیزی! مثل بی‌عدالتی و فقر و فساد اداری و رشوه و پارتی‌بازی و آهِ مظلوم و سرکوب انتقادهای ساده و دروغ و غیبت و بازی با آب‌روی مردم و بی‌حرمتی به مومنان و بی‌اعتمادی مخاطب و سلب باورهای عمومی و ..، نیز جایی برای نگرانی و حساسیت دارد یا نه؟» و به اولویت گذاری‌های تریبون داران و ائمه‌‌ی جمعه انتقاد می‌کند.

زیباترین فصل کتاب، عنوانی جذاب هم دارد: «اگر رضاخان توانست، ما هم می‌توانیم»! زائری در این فصل خودسانسوری غالب بر فضای مذهبیون و مصلحت اندیشی‌های کاذب را به کناری می‌نهد و نهیب می‌زند:

  • علی محمدزاده

معرفی و خلاصه‌ی کتاب: اتاقی از آن خود

علی محمدزاده | شنبه, ۱۰ فروردين ۱۳۹۲، ۰۳:۱۰ ق.ظ
اتاقی از آن خود

معرفی کتاب

عنوان کتاب: اتاقی از آن خود

نویسنده: ویرجینیا وولف

مترجم: صفورا نوربخش

سال نشر: 1383

انتشارات: نیلوفر؛ تهران

کتاب «اتاقی از آن خود» سرشار از تاملات و پرسش‌های پیرامون وضعیت زنان است. البته اگر حال و حوصله‌ی خواندن‌ش را داشته باشید! متن کتاب به‌صورت خسته کننده ای ادبی است و مطالب ارزشمند کتاب چنان لابه‌لای این نثر ادبی پیچیده شده که برای خواننده‌ای که از کتاب چیزی غیر از ادبیات می‌خواهد بیرون کشیدن‌ش کاری حوصله‌بر و خسته کننده است. بنابراین توصیه می‌کنم اگر کتاب را گرفتید و احساس کردید حال و حوصله‌ی خواندنش را ندارید؛ و یا اگر وقت اندکی دارید و مجبور به استفاده از محتوای کتاب هستید، به خلاصه ها و نکته‌برداری های موجود از کتاب در فضای وب مراجعه کنید. مفید تر است!

من به‌بهانه‌ی درس جامعه‌شناسی جنسیت، توفیق اجباری خواندن کتاب را پیدا کردم و خلاصه ای از آن تهیه کردم. شاید برایتان قابل استفاده باشد. ادامه‌ی مطلب را ببینید.

  • علی محمدزاده

معرفی کتاب: هویت ایرانی و حقوق فرهنگی

علی محمدزاده | پنجشنبه, ۸ فروردين ۱۳۹۲، ۱۲:۴۳ ق.ظ
معرفی کتاب: هویت ایرانی و حقوق فرهنگی
معرفی کتاب

عنوان کتاب: هویت ایرانی و حقوق فرهنگی

نویسنده: عماد افروغ

سال نشر: 1387

انتشارات: سوره‌ی مهر؛ تهران

«هویت ایرانی و حقوق فرهنگی» کتابی است که نباید خواندن آن‌را از دست داد: پاسخ بسیاری از پرسش‌ها و مسائل در باب چالش‌های فرهنگی امروز جامعه‌ی ایران را می‌توان در این کتاب یافت. سال‌هاست که در مسائلی چون رواج پوشش‌های مختلف و اغلب الگو گرفته از رسانه‌های جهان سرمایه‌داری، گرایش جوانان به نمادها و سبک زنده‌گی غربی، بحران هویت جوان امروز و مانند این‌ها ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است. این‌که تا چه اندازه باید از این مسئله نگران بود؛ از چه منظری باید به این‌گونه مسائل نگریست و چه‌گونه باید با آن مواجه شد، نیازمند یک بینش صحیح و استوار درباره‌ی هویت ایرانی است. افروغ در این کتاب نظام فکری منسجمی را در باب فرهنگ و هویت طرح می‌کند و دیدگاه‌های خواندنی‌ای چه در عرصه‌ی فهم نظری از فرهنگ و هویت ایرانی و چه در ساحت سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی فرهنگی و مدیریت فرهنگی به مخاطب عرضه می‌کند.

  • علی محمدزاده

معرفی کتاب: انقلاب اسلامی و مبانی بازتولید آن

علی محمدزاده | شنبه, ۳ فروردين ۱۳۹۲، ۰۳:۰۰ ب.ظ

انقلاب اسلامی و مبانی بازتولید آن

معرفی کتاب

عنوان: انقلاب اسلامی و مبانی بازتولید آن

نویسنده: عماد افروغ

سال نشر: 1386

انتشارات: سوره‌ی مهر؛ تهران

نمی‌شود در زمینه‌ی انقلاب اسلامی دغدغه داشت و کتاب افروغ را نخواند! «انقلاب اسلامی و مبانی بازتولید آن» فهمی عمیق از انقلاب اسلامی و مبانی آن به دست می‌دهد و از کوته‌اندیشی های اغلب نظریه‌پردازان جامعه‌شناسی انقلاب به دور است؛ چرا که انقلاب اسلامی را که به گفته‌ی امام(ره) هدیه‌ی غیبی الهی است را نمی توان با نگاه مادی فهم نمود. عماد افروغ با در نظر گرفتن حضرت امام خمینی (ره) به عنوان نظریه پرداز اصلی انقلاب اسلامی و با واکاوی مبانی نظری و فلسفی و عرفانی ایشان تلاش نموده است تا زمینه‌ی لازم برای فهم و تبیین دقیق و علمی – فلسفی انقلاب اسلامی و درک دلالت‌ها و پیام‌های متنوع و تودرتوی حکمی، معنوی سیاسی و اجتماعی آن را فراهم کند و به بسط و روشن‌تر شدن وجه صداریی و کل‌گرایی توحیدی انقلاب اسلامی و تبیین فلسفی انقلاب اسلامی براساس حکمت متعالیه بپردازد.

  • علی محمدزاده

معرفی کتاب: تاریخ معاصر ایران

علی محمدزاده | سه شنبه, ۲۹ اسفند ۱۳۹۱، ۰۱:۰۱ ق.ظ

معرفی کتاب: تاریخ معاصر ایران

معرفی کتاب

عنوان: تاریخ معاصر ایران

نویسنده (گان): موسی نجفی و موسی فقیه حقانی

سال نشر: 1390

انتشارات: نشر آرما؛ اصفهان

کتاب «تاریخ معاصر ایران» اگرچه یک کتابِ تاریخی خوب است، اما چیزی بیش از بیانِ صرف تاریخ و حوادث تاریخی است.

اگر می‌خواهید نگاهی از بالا به تاریخ معاصر کشورمان داشته باشید و به‌صورت مختصر و مفید از وقایع تاریخ معاصر ایران و آن‌چه در این مدت بر ملت ایران گذشته است اطلاع یابید، «تاریخ معاصر ایران» پیش‌نهاد مناسبی است: یک کتابِ کوچکِ پالتویی که خیلی سریع می‌شود خواندش و البته لحن پویا و زنده‌ی کتاب که با جدول‌ها و نکات نغز تاریخی هم‌راه شده، سرعت و لذت خواندن‌ش را چند برابر می‌کند.

  • علی محمدزاده